استرس دوست ماست! (۱)

مقدمه
اضطراب و عصبی بودن بخشی طبیعی از فرآیند اجراست و نکته اساسی آشنایی و مدیریت این احساسات است. هدف صرفاً حذف اضطراب نیست بلکه داشتن توانایی تشخیص و پذیرش آن است. شناخت و مواجهه آگاهانه با آن موجب می‌شود عناصر غافلگیر کننده خللی در عملکرد نوازنده ایجاد نکنند. (زهرا نصیری)

استرس دوست ماست نه دشمن ما؛ چگونه استرس را مدیریت کنیم تا بهترین عملکرد را داشته باشیم. جوانا لاتاوا چلیست و پژوهشگر لهستانی بر اهمیت باز تفسیر مثبت استرس تاکید دارد وراهبردهایی ارائه می‌دهد که امکان تبدیل آن به نیروی محرکه‌ای برای رشد و موفقیت را فراهم می‌سازد.

استرس اغلب در زندگی ما به عنوان عاملی منفی و بازدارنده تلقی می‌شود به ویژه برای افرادی که در حرفه‌های حساس و پر ریسک مانند نوازندگی حرفه‌ای فعالیت دارند. فشارهای ناشی از اجراها، آزمون‌های ورودی و جلسات ضبط محیطی فراهم می‌کنند که به راحتی می‌تواند باعث اضطراب شود. با این حال برخلاف باور رایج استرس می‌تواند به جای دشمن هم پیمان قدرتمند باشد. با درک و بهره‌گیری از جنبه‌های مثبت استرس ‌می توانیم توانایی‌های پنهان خود را شکوفا کنیم و به اوج عملکردمان برسیم.

استرس – بخش طبیعی زندگی
استرس نقص یا نشانه ناتوانی نیست، بلکه بخش ذاتی از تجربه انسانی است. همانطور که کلی مک گونیگال (Kelly McGonigal (نویسنده کتاب «روی خوش استرس»می‌گوید: استرس نشانه ضعف یا ناکافی بودن شما نیست، بلکه نشانه انسان بودن شماست.»استرس نشان می‌دهد که ما برای کارها و اهداف خود درگیر و به چالش کشیده شده‌ایم.
وقتی با چالش‌ها روبرو می‌شویم بدن ما هورمون‌هایی مانند آدرنالین و کورتیزول ترشح می‌کند. این هورمون‌ها سطح هوشیاری ما را افزایش می‌دهند، تمرکز را بیشتر می‌کنند و برای عملکرد بهتر انرژی می‌دهند. با اینکه استرس مزمن می‌تواند منجر به فرسودگی شود اما استرس کوتاه مدت و ناگهانی همانند یک همراه اغلب نقش تقویت کننده عملکرد را به عهده دارد.
برای نوازندگان و موسیقیدانان حرفه‌ای استرس معمولاً در موقعیت‌های حساس و سرنوشت ساز به وجود می‌آید:اجرای زنده، آزمون مهم و ضبط استودیویی. درک این استرس به عنوان واکنش طبیعی و حتی مهم می‌تواند اثرات منفی آن را کاهش دهد و مسیرهایی برای اجرای بهتر و موفق‌تر باز کند.

چگونه نگاه خود به استرس را تغییر دهیم
بازنگری در درک ما نسبت به استرس یکی از ارکان اصلی مدیریت موثر آن است. به جای اینکه استرس را یک تهدید تلقی کنیم می‌توانیم آن را نشانه‌ای از میزان اهمیت و تعهد ما نسبت به کار و اهدافمان بدانیم. مربی عملکرد (Performance coach) دان گرین (Don Greene) این موضوع را به خوبی بیان می‌کند: «استرس نشانه‌ای از زنده بودن و اهمیت دادن است؛ فقدان استرس نشانه فقدان اهمیت است.»